Người trẻ: Lười đọc hay không biết chọn sách?

[tovanhung]

Tố Tâm, giá 2.000 đồng/cuốn; Lão Tử, 6.000 đồng/cuốn... Những cuốn sách rất có giá trị được “đại hạ giá” vẫn không được các bạn trẻ ngó ngàng...

Người trẻ quan tâm sách gì?

Chúng tôi đặt chân đến những nơi tập trung phần lớn lượng sách lậu hiện nay tại Hà Nội. Sách ở đây thường rất rẻ và chất lượng in thì cũng chấp nhận được.

Độc giả đến đây phần lớn là HS, SV nhưng thường chỉ xem lướt qua một lượt, còn số khác lại chỉ chú tâm đến quầy sách có những giáo trình phục vụ môn học. “SV tới đây chủ yếu để mua giáo trình thôi. Đặc biệt là các giáo trình Tin học, Tiếng Anh... các loại sách khác cũng thấy mua nhưng không nhiều lắm” - Chị Đào, nhân viên cửa hàng sách số 3 Đinh Lễ cho biết.

Một bạn nam đang lúi húi chọn sách cho biết: “Mình muốn tìm đọc các sách về kinh doanh, kiểu Làm sao để chóng giàu? Làm thế nào nhanh thành đạt?”. Rảo qua một lượt các hàng sách, chúng tôi nhận thấy gian sách văn học rất ít khi hút khách. Thậm chí, ngay cả những cuốn đóng “mác” Nobel, Booker, Pulitzer hay được giới thiệu là Best Seller ở nước này nước kia cũng không đủ sức quyến rũ các bạn trẻ bằng những thể loại “tâm lý”, “giải đáp” hay “kinh nghiệm”...

Những gian sách nghiên cứu thì còn “thê thảm” hơn. Chúng tôi mất gần 2 giờ khảo sát, gần như không thấy một bóng người nán lại.

“Không mua sách không có nghĩa là không mê sách”. Nghĩ vậy, chúng tôi thử rẽ qua thư viện một số trường thuộc khối xã hội. Điểm dừng chân đầu tiên là thư viện trường Văn thư - Lưu trữ. Nhưng thật buồn vì phòng đọc vắng hoe.

Hỏi chuyện thủ thư ở đây thì được biết trung bình một ngày chỉ có khoảng 20-30 lượt người đến đọc. Ghé KTX, tình hình cũng không khá hơn. Rất ít phòng có giá sách đầy đủ theo đúng nghĩa của nó.

Thường các bạn vẫn bảo đến khi nào gần thi mới xuống thư viện mượn và đọc. Có bạn còn “hồn nhiên” trả lời thẳng là không thích đọc sách. Đáng buồn hơn khi chúng tôi được biết cách đây không lâu nhà trường còn “bắt” sinh viên xuống thư viện ngồi đọc sách khi Cục Lưu trữ về thăm trường.

Sau đó, chúng tôi còn ghé thêm một số khu nhà trọ của SV gần đấy nhưng tình hình cũng tương tự, chỉ toàn thấy tạp chí và sách học, hoặc giả cũng có tiểu thuyết nhưng kiểu tiểu thuyết “sến” đặc như “Sau những giấc mơ hồng” từng thịnh hành một thời gian dài.

Rất ít bạn còn có ý thức đọc sách một cách nghiêm túc.

Tiếp tục qua thư viện trường ĐH KHXH&NV. Ở đây tình hình có vẻ khá hơn khi thấy khá nhiều SV đang tra tìm sách quanh mấy máy vi tính. Phần lớn các bạn thường mượn những sách giáo trình như Triết học, Cơ sở lý luận Báo chí, Xã hội học… hoặc như phòng đọc ở tầng 2, rất đông các bạn ngồi đọc báo.

Lúc chúng tôi đến là 16h30. Ngồi đợi đến ngoài 19 giờ thì cả thư viện còn sót lại lèo tèo vài bóng người và bác bảo vệ lúc này cũng đã tắt bớt đèn.

Tiếp tục tạt qua mấy hàng Internet xem thử SV thích tra cứu trên mạng hơn chăng. Nhưng rốt cuộc, trong gần 20 cửa hàng Internet tại các khu như Nguyễn Trãi (đoạn ĐH KHTN, ĐH KHXH&NV), Bách khoa… chúng tôi nhận thấy rằng phần lớn khách hàng đến để chat, chơi điện tử hoặc vào các trang web xấu chứ rất ít người có nhu cầu tra cứu.

Lười hay không biết chọn sách hay?

Trong một lần lên lớp, TS Văn học Đoàn Hương than phiền: “Tôi chẳng thể nào hiểu nổi SV bây giờ họ đọc gì. Tiểu thuyết Tố Tâm của Hoàng Ngọc Phách, nằm ở khu sách đại hạ giá có 2.000 đồng mà không ai ngó ngàng. Vào thời tôi, chính cuốn tiểu thuyết đó đã lấy đi bao nhiêu nước mắt của cả một thế hệ độc giả. Kinh khủng hơn, sách Lão Tử chỉ có 6.000 đồng mà không ai mua!”.

Còn GS Vũ Quang Hào, giảng viên Khoa Báo chí, Trường ĐH KHXH&NV thì ngán ngẩm: “SV bây giờ không biết cách chọn sách hay để đọc”. Trong khi đó, TS Nguyễn Thị Minh Thái kể lại câu chuyện một lần được giao dạy môn Văn học Việt Nam, đã dặn rõ SV giờ sau học tác giả nào chuẩn bị tác phẩm đó vậy mà khi lên lớp thấy toàn vở ghi không: “Học văn học là phải có tác phẩm để đọc chứ học chay như vậy làm sao mà dạy được?”.

Trong cuộc sống hiện nay, không khó để có được một cuốn sách để đọc. Nhưng có vẻ nhiều bạn trẻ ngày nay đang rất ngại đọc sách và chưa biết hết giá trị của việc đọc sách.

Nói như TS Vũ Quang Hào: “Đã có người học hộ rồi mà không biết tận dụng. Bao nhiêu tâm huyết cả đời nghiên cứu, tác giả dành hết vào sách của họ, bây giờ chỉ việc đọc và tận hưởng, thế mà…”.

Nguyễn Hà (Theo Tiền Phong)

[dentist]

Theo tôi có nhiều nguyên nhân cho hiện tượng trên:
1. Do hệ quả của nền giáo dục: nguyên nhân lớn nhất. Học sinh của chúng ta ngay từ nhỏ đã bị tê liệt khiếu thẩm mỹ do cách dậy môn Văn học khô cứng, thiên về luyện thi. Việc học hành quá nặng cũng làm người ta ngại đụng chạm đến sách vở, hoặc cũng chẳng có mấy thời gian để mà thưởng thức một cuốn sách hay.
2. Xã hội phát triển nhanh chóng, có rất nhiều thông tin đến với người ta từ nhiều nguồn, cần cả một nõ lực lớn và thường xuyên để cập nhật, sàng lọc số thông tin này cho công việc và cuộc sống, đọc sách, đặc biệt là các loại tiểu thuyết dài tập có thể làm nặng thêm cho sức ép này. Mà cứ kiểu lọc thông tin theo mô hình "the must, the need, the may" thì sách văn học luôn bị xếp xuống hàng dưới cùng. Cả giải trí cũng có vô vàn kiểu tiết kiệm thời gian và (có lẽ) hấp dẫn hơn sách. Bạn tôi làm một công ty viễn thông, tôi gửi cho mấy quyển của remarque, mấy tháng sau hỏi lại: "Đọc chưa?", đáp:"chưa, nhìn thấy sách dày là ngại".
3. Vấn đề thiếu định hướng trong thị hiếu. Có lẽ thanh niên chúng ta quá tập trung vào khía cạnh giải trí của nó.

[vvn]

Thanh niên quá lười đọc!

Một cuộc phỏng vấn nhỏ đối với 20 sinh viên cho thấy, hầu hết họ chỉ đọc truyện tranh! Họ làm gì có thời giờ để đọc cho tử tế một cuốn tiểu thuyết.

Phải chăng văn hóa đọc không còn sức hấp dẫn với giới trẻ? Sự thờ ơ của thanh niên bây giờ đối với sách văn học liệu có nguyên do nào xác đáng không? Sau đây là một số ý kiến, nhìn nhận của các nhà văn, nhà thơ, nhà phê bình văn học về thực trạng này.

Nhà thơ Thái Thăng Long: "Tiền nào, của ấy..."

Văn hóa đọc (VHĐ) bị phân tán là do nhiều kênh thông tin lấn át... Lớp trẻ bây giờ hẫng hụt về kiến thức do quá lười đọc. Cũng rất hiếm những người đi tìm những cuốn sách cũ, cổ về nghiên cứu, ngay cả sử nước nhà họ cũng tậm tịt. Tôi càng phiền lòng hơn khi các con tôi chỉ đọc hai tờ báo là Sinh viên và Hoa học trò. Đáng tiếc, những tờ báo này lại chỉ viết về các thú ăn chơi, thời trang, thông tin giải trí cho thanh niên ở thành thị, còn mảng nông thôn thì hoàn toàn bỏ trống. Chính một phần tôi cho rằng công tác giáo dục thẩm mỹ ở các trường đại học còn rất kém trong lĩnh vực văn học, mỹ thuật và âm nhạc. Một khi cảm thụ về văn học kém sẽ dẫn đến nhận thức kém, ứng xử kém. Chúng ta không thể đòi hỏi hơn ở con cháu mình, cũng không thể trách móc chúng, mà cần trách giáo dục trong nhà trường hiện nay mang tính thực dụng quá. Quả là "tiền nào của đấy" trong giáo dục.

Tiến sĩ Lê Ngọc Trà: "Chất lượng việc đọc giảm sút rõ"

Ở đây tôi thấy cần có một cuộc điều tra vì nghiên cứu VHĐ là một vấn đề phức tạp. Muốn đánh giá phải biết tương đối kỹ giới trẻ đọc gì. Nhưng một điều có thể thấy rõ là nhiều người lớn chứ không riêng gì trẻ em, viết sai nhiều lắm. Đẻ ra vấn đề người ta không cần đọc sách. Mà VHĐ chủ yếu dựa vào sách. Do thời gian ít, tốc độ cuộc sống nhanh, mà việc đọc lại đòi hỏi công phu nên VHĐ bị ảnh hưởng nhiều. Song có hai vấn đề cần lưu ý là đội ngũ những người cần đọc thì đọc ít. Chất lượng việc đọc thấp, do đọc dối, đọc ẩu, cùng một số yếu tố khác, không phải là đọc để tìm cái hay cái đẹp trong văn chương.Cũng là đọc, nhưng đọc gì? Trinh thám, kiếm hiệp hay tác phẩm nghệ thuật? Trường đại học không thể đào tạo người dốt thành người giỏi, chỉ hy vọng đào tạo người chưa giỏi thành giỏi thôi. Mà đầu vào với cách tuyển sinh như hiện nay thì không chọn được người giỏi. Người ta mở rộng đào tạo quá nhiều mà ít chất lượng.

Nhà văn Văn Lê: "VHĐ mai một là một nguy cơ"

Văn hóa nghe nhìn cũng có nhiều cái lợi, nhưng mất đi VHĐ là mất đi trí tưởng tượng, sự phong phú của tâm hồn con người. Muốn vực dậy, hệ thống thư viện cần cải cách để thu hút người đọc. Hiện nay hệ thống thư viện không đáp ứng nổi nhu cầu độc giả từ cách phục vụ đến trang bị hiện đại, thậm chí "hành" độc giả khiến không ai muốn vào. Sách giá quá đắt cũng là một vấn đề. Hoạt động đoàn cũng cần thay đổi cách làm, chứ nếu không thanh niên lại thích đàn đúm ở quán cà phê hơn là nghiền ngẫm sách vở. Hơn nữa, công tác phê bình, giới thiệu sách cho người đọc làm chưa đến nơi đến chốn. "Văn hóa" như hiện nay đang góp phần làm hỏng VHĐ.

Nhà thơ Thanh Thảo: "Cần quảng bá, tiếp thị sách tốt hơn"

VH nghe nhìn đang là thứ mốt. Nền tảng văn hóa, thẩm mỹ thực sự trong xã hội ít nhiều thay đổi. Lớp trẻ ít đọc sách, cho những cuốn tiểu thuyết mang tính xã hội, nhân văn là "nặng", khó đọc. Họ đọc sách chuyên môn vì thực dụng hơn là biết hệ thống hoá cho mình những kiến thức rộng rãi. Văn hóa nghe nhìn đáp ứng kiến thức ảo, hời hợt mà nhiều người cứ tưởng là kiến thức thật. Hệ quả là trình độ văn học, mặt bằng dân trí, nền tảng văn hóa ở mỗi con người thấp dần đi. Cách duy nhất có thể làm ngay từ bây giờ là khắc phục mảng tiếp thị sách còn đang kém. Báo chí bớt những mục điểm sách vớ vẩn, thậm chí không đúng sách hay mà biết cách quảng bá tốt hơn. Chấp nhận cạnh tranh với VH nghe nhìn, nhưng để không bị lép, VHĐ phải biết cách tạo sức hấp dẫn riêng.

Báo Lao Động

[vvn]

Theo tôi có nhiều nguyên nhân cho hiện tượng trên:
1. Do hệ quả của nền giáo dục: nguyên nhân lớn nhất. Học sinh của chúng ta ngay từ nhỏ đã bị tê liệt khiếu thẩm mỹ do cách dậy môn Văn học khô cứng, thiên về luyện thi. Việc học hành quá nặng cũng làm người ta ngại đụng chạm đến sách vở, hoặc cũng chẳng có mấy thời gian để mà thưởng thức một cuốn sách hay.


Theo tôi đây là nguyên nhân cơ bản nhất.

Lý do "Xã hội phát triển nhanh chóng" hay "thiếu định hướng trong thị hiếu. ... quá tập trung vào khía cạnh giải trí" không chính đáng lắm vì trong các xã hội phát triển như Âu - Mỹ, hay Nhật bản, văn hóa đọc vẫn phát triển mạnh mẽ.

Ví dụ như tại Hoa Kỳ, trên truyền hình luôn có rất nhiều kênh truyền hình phát các chương trình như "cùng đọc sách" mỗi ngày dành cho lứa tuổi từ 2 - 8 tuổi.

Ở trường học, từ tiểu học, trong các giờ đọc truyện, các em được phân chia thành nhóm đọc một số sách và vào lớp thì lên bảng kể lại cho cả lớp cùng nghe.

Từ trung học đến đại học, các giờ văn là giờ làm việc tập thể (teamworking). Trong khi ở Việt Nam thì các bài tập làm văn, phân tích, nghị luận thì giáo viên giảng, ra đề, rồi thì học sinh mạnh ai nấy đọc, mạnh ai nấy làm bài nộp bài. Có đôi khi bàn bạc với nhau cũng chỉ là tự phát. Ở HK, giáo viên chia nhóm. Nhóm tự phân công đọc và phân tích với nhau. Rồi lên lớp thì có giờ bàn luận tập thể cả lớp, hay bàn luận theo nhóm về tác phẩm, tác giả đó. Homework có kèm thêm giờ học nhóm để bàn tiếp, và sau đó kho mỗi thành viên thấy đã nắm vững thì tự viết bài cá nhân nộp, hoặc viết tập thể cùng ký tên và nộp.

Chả thế mà sách giấy ở HK vẫn bán chạy ào ào. Tháng nào cũng có vài trăm đầu sách được bình chọn "best seller".

Ngay như các diễn đàn văn học như thuvien-ebook của chúng ta cũng thấy thiếu hẳn họat động/bài viết phê bình văn học của các thành viên. Đa số là trích lại từ các báo, hoặc website văn học khác. Thỉnh thỏang có bài viết thì đa phần chỉ nhằm vào góc độ "xì-căng-đan" mà báo chí đã lèo lái độc giả.

Vấn đề không phải là các thành viên không có nhiệt huyết, lười suy nghĩ, hay thiếu ý tưởng. Cái chính là chúng ta không có thói quen bàn bạc công khai các tác phẩm văn học, không có thói quen nói lên ý kiến cá nhân, không thích chủ động đưa ra các vấn đề và cổ/kích động nhiệt tình của mọi người cùng tham gia thảo luận. Chỉ chờ xem ai có ý kiến rồi mới bàn "ké" vào.

Khắc phục là phải thay đổi thói quen (trì trệ) đã thành cố hữu. Dám "liều" đưa ra "ý kiến, ý cò" và chẳng sợ tranh luận công khai làm "mích" lòng nhau. Miễn là các tranh luận phải có cơ sở, có lý lẽ và có văn hóa. Không dung tục hay đả kích cá nhân.

Vài ý kiến cá nhân với các bạn đã, đang và sẽ yêu văn hóa đọc.

[ruud]

Theo tôi đây là nguyên nhân cơ bản nhất.

Vấn đề không phải là các thành viên không có nhiệt huyết, lười suy nghĩ, hay thiếu ý tưởng. Cái chính là chúng ta không có thói quen bàn bạc công khai các tác phẩm văn học, không có thói quen nói lên ý kiến cá nhân, không thích chủ động đưa ra các vấn đề và cổ/kích động nhiệt tình của mọi người cùng tham gia thảo luận. Chỉ chờ xem ai có ý kiến rồi mới bàn "ké" vào.


Đồng ý với bạn về ý này. Thực ra thói quen này là mõt phần của cả nền văn hóa của chúng ta nữa đó. Một nền văn hóa bị kiềm hãm do lo sợ bị "chệch hướng". Nền văn hóa bị biến dạng theo nền giáo dục (và cả xã hội) mắc bệnh thành tích (thực chất là bệnh dối trá). Nền văn hóa vốn không khuyến khích những nhân tố mới cho nên ít sáng tạo.
Chữa cái căn bệnh rất nặng này không dễ dàng đâu. Cần nhiếu thời gian.
Nhưng hiện nay chúng ta may mắn có được nhiều phòng thảo luận ảo như thế này để mọi người mạnh dạn đưa ý kiến (chữa cho mình trước đã). Chúng ta sẽ dần dần hình thành những thói quen mới: thói quen nghe những điều khác lạ, bàn luận và đưa ra ý kiến hay chính kiến của riêng mình.

[conandoyle1986]

Tôi cũng đồng ý với bạn Ruud. Rất cảm ơn bạn đã nói thẳng điều mà nhiều người không dám nói. Tôi cho rằng nhiều sinh viên sẽ yêu thích đọc sách hơn nếu được định hướng tốt hơn. Tuy nhiên, chúng ta không nên nhìn nhận vấn đề từ mặt trái nhiều, thực tế hiện nay tôi thấy không ít bạn sinh viên quanh mình rất chăm chỉ đọc mà. :)

[ernesto]

Em hoàn toàn đồng ý với bài viết của bác vnn
Sự đi xuống của VHĐ ở Việt Nam ta có sự "cống hiến" lớn của nền giáo dục. Văn học-tiếng Việt ở nhà trường có mục đích là hướng các em đến với cái hay,cái đẹp của ngôn ngữ, của văn thơ từ đó dẫn tới sự phát triển toàn diện của bản thân. Mà trong thực trạng hiện nay có vẻ như nhà trường chưa thực tốt chức năng này. Có thể nói học văn từ lớp 1 tới lớp 12 học sinh chỉ cần tài liệu duy nhất là vài cuốn sách giáo khoa mà dù môn văn có được "chú trọng", tài liệu như vậy vẫn là quá hạn chế. Vài mẩu thơ, truyện ngắn, trích đoạn không thể lay chuyển được những con người còn mới đang phát triển,bên cạnh đó là phương thức học không thỏa đáng. Thêm nữa đó là sự hoàn toàn cưỡng buộc các em phải học, không thể đòi hỏi các em phải yêu văn thơ, phải hòa mình vào cái VHĐ. Có những người sinh ra đã thích đọc, phải, nhưng phần lớn vẫn các em vẫn cần được uốn nắn, truyền cho sự yêu sách,cái xu hướng nói chung và tất yếu của nền văn hóa đương đại.
Bàn tới nền giáo dục thì mọi người lại thấy ngán ngẩm nhưng cái gì cũng phải bắt đầu từ đó lên, cải cách mất bao công thì cũng phải làm.
Điều duy nhất các nhà xuất bản, hội khuyến học có thể làm để kích thích thị hiếu của thanh niên là làm phong phú thêm tủ sách, tìm hiểu thị chúng và các chiến lược marketiong

[hieplak28]

Một ông bố vừa đọc 1 cuốn sách hay - nói cho đứa con trai những cái hay cho nó nghe - nó sẽ đọc thử cuốn sách ông ta vừa đọc - rồi đứa con lại làm việc tương tư với đứa bạn cùng lớp - đứa bạn cùng lớp cũng sẽ đọc thử ==> bao giờ thì qui trình này sẽ dừng lại!...

Lạc quan một chút thì tôi có suy nghĩ như vậy. Điều tôi muốn nói đó là thông tin - bạn có được thông tin hay ho về cuốn sách nào đó - bạn có thể tìm thấy cuốn sách đó một cách dễ dàng (tiệm sách cũ - sách hạ giá - không muốn tốn một đồng nào thì vào http://thuvien-ebook.com ... quá dễ)
" Người trẻ: Lười đọc hay không biết chọn sách? "

Tình hình như hiện nay thì "Người trẻ" như tôi một khi không còn là "Người trẻ" nửa thì chắc là sẽ không nói lại câu ":rolleyes: Người trẻ: Lười đọc hay không biết chọn sách?"

http://thuvien-ebook.com <== nhờ có gã này mà tui :cool: đỡ tốn

[hoangpro]

Em cũng nghĩ vậy đó, chẳng qua chưa có điều kiện thì phải chịu, nếu như thời bao cấp ăn còn chẳng có nghĩ gì đến cái này cái nọ nhất là thú ăn chơi hạng trung cấp như đọc sách. Thời nay phú quí sinh lễ nghĩa thì người ta lại quay lại với nhu cầu này thôi. Nhưng xem chừng giữa việc mua sữa cho con, mua thịt gà ,thịt lơn mua săng... với mua sách mới cũng vẫn cần phải cân nhắc. Nói vậy chứ các bác đừng bi quan, em thấy giá sách cũng lên không nhiều lắm so với lương >>> còn mua được chút ít.


http://thuvien-ebook.com <== nhờ có gã này mà tui :cool: đỡ tốn
Hi , gã này chỉ đỡ tốn tiền mua sách giấy thôi, nhưng mà tốn điện lắm.:tongue: